top of page
Search

Einhvern tímann var mér sagt að það eigi aldrei að alhæfa, en það er þó staðreynd að fólk vantar alltaf meira pláss. Vantar þig fleiri herbergi til þess að sinna vinnu eða áhugamálum, er stöðugt rifist yfir fullri geymslu og bílskúr eða nær baðsvæði garðsins ekki að njóta sín nógu vel? Hvert sem vandamálið er þá getur fallegt smáhýsi í garði verið frábær lausn. Smáhýsi er, eins og nafnið gefur til kynna, lítið hús sem komið er fyrir úti í garði. Þetta eru einskonar garðskálar en notkunarmöguleikarnir eru endalausir.


Hér eru fimm hugmyndir að leiðum til þess að nýta þessa auka fermetra.



Skrifstofa í ró og næði

Þeir sem vinna heima þekkja það hvað góð aðstaða getur skipt miklu máli. Það er staðreynd að maður kemur fleiru í verk hafi maður ró og frið. Það er gott að geta aðskilið sig aðeins frá heimilinu til þess að fá þessa tilfinningu að nú sé maður kominn í vinnugírinn og endi ekki óvart á að taka úr uppþvottavélinni í staðinn fyrir að byrja að vinna. Smáhýsi getur verið frábær staðsetning fyrir skrifstofu þar sem það er aðskilið frá húsinu og næðið er því mikið.



Smíðað og spilað í frístundaskála

Dreymir þig um að eiga „man cave“? Stundum vantar einfaldlega pláss til þess að leika sér, stað til þess að setjast niður með bjór og spila. Í smáhýsinu er hægt að vera með bjórkæli eða jafnvel setja upp alvöru bar og bjórdælur. Þá er samt ennþá pláss fyrir bridge- eða pókerborð og pílukast. Eða hægindastóla og sjónvarp þar sem hægt er að horfa á leikinn. Sum áhugamál eru plássfrekari en önnur en hanna má smáhýsi í kringum þau öll. Það er hægt að tengja vatn og rafmagn í smáhýsið svo það gæti nýst sem bruggaðstaða fyrir bjóráhugamanninn. Smíðaverkstæði myndi nýtast mörgum þar sem pláss er fyrir öll verkfæri og enginn sem pirrar sig á sagi sem kannski flýgur aðeins um. Fyrir þá sem stunda líkamsrækt af krafti, eða þá sem langar til þess að byrja, er hægt að koma fyrir hlaupabretti, lóðum og lyftingarbekk, jafnvel gufubaði og sturtuklefa.



Horft á sólarlagið úr rauðvínsskála

Margir kannast við það að kvöldin í garðinum gætu nýst betur. Það kólnar með kvöldinu og oft lætur fólk sig hverfa inn um leið og sólin fer fyrir hornið. Í staðinn fyrir að fara inn í stofu er hægt að færa sig í rauðvínsskálann því það er kominn tími til að opna eina flösku. Fyrir þá sem vilja heldur kaldan drykk er hægt að hafa kæliskáp fyrir rósavínið og gosið. Ein hlið skálans getur verið rennihurð sem opnast alla leið. Þá er hægt er að anda að sér ferska útiloftinu á sama tíma og maður nýtur þeirra þæginda sem fylgja því að vera inni. Maður getur horft á íslenska sumarhimininn eins lengi og vínið endist.


Það er oft um kvöldmatarleitið sem kólnar hratt og þá getur rauðvínsskálinn eða svæðið í kring nýst sem borðstofa. Hér er tilvalið að hafa gott skyggni með hitara, þar sem koma má upp útieldhúsi. Hvað passar betur með rauðvíni en grilluð steik? Á sumrin er jafnvel hægt að bjóða gestum að gista í skálanum svo enginn þarf að hafa áhyggjur af því þó ein flaska í viðbót sé mögulega óvart opnuð.



Gufubað, sturta og búningsherbergi

Kofi með gufubaði er ekki bara fyrir frændur okkar Finna. Hægt er að smíða smáhýsi utan um gufubað sem á að vera úti í garði. Fyrir þá sem eru með heitan pott getur smáhýsi verið góð viðbót við baðsvæði garðsins. Sé heiti potturinn langt frá húsi, og ekki áhugi á að nota útisturtu, getur smáhýsið nýst undir sturtuklefa. Það er líka tilvalið að hafa þar aðstöðu til þess að skipta í og úr sundfötum og ef til vill salerni. Jafnvel er hægt að koma þessu öllu fyrir í einu smáhýsi; gufubaði, surtu og búningsklefa. Baðsvæði með heitum og köldum potti og smáhýsi með gufubaði, sturtuklefa og lítilli setustofu. Það gerist ekki betra.




Geymsla fyrir jeppadekkin og fullorðinsleikföngin

Kosti þess að hafa auka geymslupláss þarf vart að útskýra fyrir neinum. Smáhýsið er staðsett úti í garði svo það er hentugt að nota það til þess að geyma sláttuvélina og garðáhöldin fyrir sumarverkin og snjómokstursgræjurnar fyrir veturinn. Útileikföngin ættu líka að komast fyrir, hvort sem það er fjalla- mótor- eða fjórhjól, eða allt þrennt. Jeppadekkin taka svo sitt pláss. Stundum þarf að vinna aðeins í leikföngunum og þá er pláss fyrir öll verkfærin líka í smáhýsinu.



15 fm smáhýsi þurfa ekki byggingaleyfi

Nýlega er búið að rýmka reglur um smáhýsi sem ekki þurfa byggingarleyfi. Þau mega vera allt að 15 fm að stærð en eru háð reglum um staðsetningu sem Mannvirkjastofnun hefur gefið út. Þar er gert ráð fyrir að þau séu þremur metrum fyrir innan lóðarmörk og þremur metrum frá íbúðarhúsi. Ef smáhýsið er nær lóðarmörkum en 3 m þarf samþykki eiganda aðliggjandi lóðar. Hámarkshæð þaks er 2,5 m mælt frá yfirborði jarðvegs. Ef ætlunin er að hafa fleiri en eitt smáhýsi þurfa þrír metrar að vera á milli þeirra. Smáhýsin eru ekki ætluð til gistingar eða búsetu. Það má því leiða líkur að því að ekki mega hafa innbyggt ofnakerfi og ekki megi skrá lögheimili í smáhýsi.


Takk fyrir að lesa :-)


Updated: Jul 4, 2024


Hvað kostar garður og hvað kostar að teikna hann? Þetta eru gjarnan fyrstu spurningar húseiganda þegar draumar um fallegan garð byrja að kvikna. Sumir hafa þetta sem sitt fyrsta verkefni þegar flutt er í nýtt hús en flestir áætla sér nokkur ár í verkefnið. Þegar þetta er unnið eitt skref í einu verður sársaukinn kannski minni en það er þó gott að gera sér grein fyrir heildarkostnaðinum í upphafi. Áður en teikning og verkáætlun hafa verið gerðar eru margir óvissuþættir, en þar sem flestir verkþættir eru þekktar stærðir má auðveldlega gera sér grein fyrir kostnaði um leið og magn og umfang liggur fyrir. Hellulagnir, pallasmíði og graslagning eru verk sem verktakar vinna í hverju verkefni á fætur öðru og því ekki erfitt að áætla einingaverð og þar með heildarverð. Verðin sem birtast hér að neðan eru fengin eftir nokkur símtöl við vandaða verktaka og endurspegla þau verð sem eru í gangi vorið og sumarið 2022. Verð geta þó rokkað um allt að 30% eftir árstíðum og eru einnig fljót að hækka ef valin eru dýrari efni eða búnaður. Það hefur reynst hagkvæmt að semja við verktaka með um hálfsárs fyrirvara og ég hef oft sagt að það sé gott að vera í bandi í febrúar þegar jólavísareikningurinn er að detta inn á heimabankann.



Aðstæður misjafnar

Þó einingaverðin hér að neðan eigi oftast vel við geta aðstæður á staðnum orðið til þess að verkefnið verður dýrara. Það eru ýmsir óvissuþættir sem geta spila inn í, sérstaklega þegar um er að ræða gróinn garð í gömlu hverfi eða garð sem er í fjarlægð frá venjulegu vinnusvæði verktakans. Það getur verið miserfitt að koma vélum inn í garðinn, svo er stundum óvissa um hvað sé undir yfirborðinu og þá hversu mikinn jarðveg þurfi að skipta um. Í þessum pistli verður skoðaður kostnaður fyrir hefðbundinn nýjan garð með litlum landhalla og ekki tekið tillit til flókinna aðstæðna.



Stærstu liðirnir eru verandir og innkeyrslur

Það sem telur yfirleitt mest þegar verið er að útbúa garð eru stærðir yfirborðs. Þá skiptir máli hvort innkeyrslan sé fimmtíu fermetrar eða hundrað og hvort pallurinn nái yfir hluta baklóðar eða hana alla. Síðan koma skjólveggir og stoðveggir en hver lengdarmeter telur. Heiti potturinn er oftast ómissandi og svo hefur færst í aukanna að útbúin sé geymsla, gufubað eða útieldhús í garðinum. Það er líka mjög auðvelt að missa sig í lýsingunni enda er hún gjarnan það sem setur einn mestan svip á garðinn.


Hér á eftir fer listi yfir algengar framkvæmdir í görðum og algeng einingaverð. Öll verð gera ráð fyrir efni, vinnu og öllum sköttum (vsk) og gjöldum:

  • Hellulögn (með sögun og kantstuðningi) kr. 30.000 - 37.000 p/m2

  • Flísahellur (20 mm með 4 mm polyfúgu) kr. 40.000 - 48.000 p/m2

  • Flísahellur fyrir bílaplan (30 mm með 4 mm polyfúgu) kr. 45.000 - 55.000 p/m2

  • Snjóbræðsla undir hellulögn (með tengingu en ekki grindarbúnaði) kr. 5.000 - 7.500 p/m2

  • Jarðvegsskipti (drulla út og grús inn) 12.000 – 20.000 p/m2 (oft unnið í tímavinnu vegna óvissuþátta)

  • Trépallur klæddur furuborðum kr. 40.000 – 45.000 p/m2

  • Trépallur klæddur lerkiborðum kr. 43.000 – 49.000 p/m2

  • Trépallur klæddur Thermowood (Byko) kr. 57.000 – 65.000 p/m2

  • Trépallur klæddur harðviði kr. 85.000 – 110.000 p/m2

  • Flísahellur með trépallaáferð (20 mm með 4 mm polyfúgu) kr. 45.000 - 55.000 p/m2

  • Skjólveggur klæddur furu beggja vegna kr. 40.000 – 46.000 p/m2

  • Skjólveggur klæddur lerki beggja vegna kr. 44.000 – 50.000 p/m2

  • Skjólveggur klæddur Thermowood beggja vegna kr. 60.000 – 70.000 p/m2

  • Skjólveggur klæddur harðviði beggja vegna kr. 110.000 – 140.000 p/m2

  • Steyptir veggir, frístandandi (ómúraður með sökkli) kr. 115.000 – 130.000 p/m2

  • Hlaðinn veggur ómúraður (þykkt 17 cm) kr. 75.000 – 90.000 p/m2

  • Hlaðinn veggur með sléttum múr (þykkt 18-20 cm) kr. 95.000 – 105.000 p/m2

  • Veggir úr náttúrugrjóti (td. grágrýti) kr. 200.000 – 230.000 p/m2

  • Steyptir veggir, stoðveggir (allt að 2 m hæð) kr. 95.000 - 120.000 p/m2

  • Stoðveggur úr sprengdu grjóti eða hrauni kr. 60.000 – 80.000 p/m2

  • Hlaðinn veggur úr minni hleðslusteinum (t.d. Boston antik eða Mega Smart) kr. 95.000 – 110.000 p/m2

  • Hlaðinn stoðveggur (t.d. Recon eða Magnum) 100.000 – 120.000 p/m2

  • Moldarbeð með góðri mold og þakið runnum kr. 18.000 – 35.000 p/m2

  • Grasþökur (með undirvinnu) kr. 5.500 – 7.000 p/m2

  • Heitur pottur með frágangi og tengingum kr. 1.500.000 – 2.200.000

  • Smáhýsi 10 m2 (óeinangrað) kr. 2.200.000 – 3.000.000

  • Smáhýsi með gufubaði, einangrað með vængjahurðum 15 m2 kr. 4.000.000 – 5.500.000


Nokkur verðdæmi:



Einfaldur raðhúsagarður

Í þessu verðdæmi erum við með 450 m2 raðhúsagarð með húsi sem er um 100 m2 að grunnfleti. Þetta er einfaldur raðhúsagarður með flestu sem til þarf en hér er kostnaði haldið niðri með hagkvæmum efnum og hóflegum svæðum. Þó er gert ráð fyrir að öll vinna sé aðkeypt og jarðvegsvinna sé hófleg.


  • Innkeyrsla 60 m2 – kr. 1.6500.000

  • Trépallur 50 m2 – kr. 1.540.000

  • Stígar um garðinn 10 m2 – kr. 275.000

  • Runnabeð 70 m2 – kr. 1.650.000

  • Gras 120 m2 – kr. 781.000

  • Skjólgirðing 10 m (hæð 1,8 m) – kr. 715.000

  • Heitur pottur og frágangur – kr. 1.650.000

  • Geymsluskápar á girðingar 5 m2 – kr. 385.000

  • Fastir bekkir 10 m – kr. 495.000

  • Lýsing 10 ljós – kr. 770.000

  • Garðateikning áætlað verð 510.000 kr án vsk


Raðhúsagarður gæti því kostað 10.897.400 kr m vsk.




Lítill einbýlishúsagarður

Í þessu dæmi erum við með 700 m2 garð með húsi sem er um 150 m2 að grunnfleti. Þetta er hefðbundin „lítil“ einbýlishúsalóð. Efni eru í hagkvæmari kantinum en þó er gert ráð fyrir lerki á pallinn og smá nuddbúnaði í heita pottinn. Auðvitað má ná kostnaði niður ef húseigendur vinna einhvern hluta sjálfir og einnig ef farin er hóflegri leið í stærð yfirborða. Helmingi minni pallur myndi t.d. lækka verðið um milljón.


  • Innkeyrsla 100 m2 – kr. 2.750.000

  • Trépallur með lerki 80 m2 – kr. 3.300.000

  • Stígar um garðinn 30 m2 – kr. 825.000

  • Runnabeð 120 m2 – kr. 2.860.000

  • Gras 200 m2 – kr. 880.000

  • Skjólgirðing 30 m (hæð 1,8 m) – kr. 2.090.000

  • Heitur pottur og frágangur – kr. 1.650.000

  • Einangrað geymsluhús eða gróðurhús allt að 15 m2 – kr. 2.750.000

  • Fastir bekkir 10 m – kr. 495.000

  • Lýsing 20 ljós – kr. 1.320.000

  • Garðateikning áætlað verð (skref 1-2, gróður og lýsing) – kr. 920.000 kr án vsk


Heildarkostnaður við 700 m2 lóð m vsk gæti því verið um 19,9 milljónir.

Einbýlishúsalóð með öllu

Í þessu dæmi erum við með 1100 m2 lóð með húsi (á tveimur hæðum) með 200 m2 grunnfleti og einhverjum halla innan lóðar. Í þessari lóð er vandað til verks. Garðurinn er útfærður með vönduðum efnum eins og grágrýti, harðviði og steyptum veggjum. Innkeyrsla og pallur eru stór og myndarleg og gert er ráð fyrir bæði flottu gufubaði og útieldhúsi.


  • Innkeyrsla og aðrar hellulagnir 150 m2 – kr. 4.180.000

  • Trépallur úr harðviði 100 m2 – kr. 9.350.000

  • Útiflísar/flísahellur 100 m2 - kr. 3.300.000

  • Runnabeð 300 m2 – kr. 5.500.000

  • Gras 200 m2 – kr. 990.000

  • Frístandandi veggur úr grágrýti 20 m2 – kr. 3.520.000

  • Steyptir stoðveggir 70 m2 – kr. 6.600.000

  • Heitur pottur og frágangur – kr. 2.200.000

  • Geymsluhús 15 m2 – kr. 1.650.000

  • Gufubaðshús 15 m2 – kr. 3.850.000

  • Útieldhús – kr. 2.750.000

  • Lýsing 50 ljós – kr. 3.300.000

  • Garðateikning og sérteikningar áætlað verð – kr. 1.650.000 kr án vsk


Kostnaður við þennan garð gæti verið kr. 48.840.000


Svo má ekki gleyma húsgögnum og grilli

Til þess að klára garðinn þarf svo að koma fyrir garðhúsgögnum, eitthvað af blómapottum og vönduðu grilli. Ekki er úr vegi að taka frá eina til þrjár milljónir fyrir þessu. Þó má auðvitað kaupa þetta í rólegheitunum eftir að garðurinn er tilbúinn eða jafnvel finna notuð húsgögn á Blandinu og gera þau upp.


En eins og kemur fram í byrjun þá eru verð og gæði garðframkvæmda mjög misjöfn. Verðið er yfirleitt hæst á vorin, sérstaklega ef veðrið hefur verið hlýtt og bjart. Eins getur verð breyst með gengi og aðstæðum á byggingamarkaði.


Takk fyrir að lesa bloggið mitt - hlakka til að heyra í ykkur,







Björn Jóhannsson landslagsarkitekt hjá Urban Beat




Updated: Mar 17, 2023


Pergóla, ljósasería, smáhýsi, trépallur og heitur pottur.
Glæsileg pergóla í nútímalegum stíl

Pergóla er mannvirki reist úr staurum og láréttum sperrum. Segja má að hún sé eins konar opið þak. Aðaltilgangur pergólunnar er að skapa tiltekinn stíl og mynda ákveðna stemningu innan garðsins. Hlutverk hennar getur verið margvíslegt en algengast er að nota pergólu til að mynda skugga, brjóta vind eða skerma fyrir forvitnum augum. Pergólur eru algeng sjón erlendis en þær urðu fyrst þekktar á Íslandi þegar Stanislas Bohic fór að hanna hér íburðarmikla garða með þéttum gróðri.


Hér ræða Björn og Sjöfn Þórðar um kosti þess að hafa pergólu í garðinum


Tilgangur pergólunnar


Pergólur eru notaðar til að skapa rými og erlendis gjarnan til að búa til skugga. Þetta eru þægileg svæði með eins konar þaki og því verður tilfinningin eins og maður sé í herbergi eða stofu. Við ákveðnar aðstæður er hægt að nota pergólu til að mynda skjól og eins má hengja ýmislegt í hana eins og seríur og hitara. Það má setja þak yfir hluta hennar og velja henni staðsetningu eftir því sem best hentar t.d. yfir heitan pott.


Hvar er best að staðsetja pergóluna?



Þegar pergólu er valinn staður er algengt að staðsetja hana beint upp við íbúðarhúsið og er þá hægt að ganga beint út úr húsinu og undir pergóluna. Mér finnst sem hönnuði mjög skemmtilegt að velja pergólu þannig stað að kvöldsólin nái að skína undir hana og grípa þannig síðustu sólargeislana áður en kveikt er á ljósaseríunni.


Það getur komið fallega út að setja pergólur yfir skilgreind svæði í garðinum eins og heitan pott eða „borðstofuna“. Það getur einnig haft gagnlegan tilgang einsog að minnka sýn inn á þessi svæði.



Pergóla sem skjólgjafi


Við ákveðnar aðstæður er hægt að nota pergólu til að mynda skjól en einungis sem stuðningur við húsvegg, áfastan skjólvegg eða gróður. Pergólan ein og sér myndar ekki skjól fyrir veðri og vindum. Setja má þak yfir hluta hennar og þá er algengt að nota plexigler eða plastbáru sem bæði eru mjög létt efni.


Pergóla með segldúk, sólbekkir, garðhúsgögn og trépallur.
Vegleg pergóla meðfram húsi, segldúkur í þaki myndar gott skjól

Skuggamyndun yfir heitasta tímann


Viðarbekkur, skjólgirðing, trépallur, pergóla og smáhýsi.
Kósí á bekknum í kvöldsólinni í skjóli pergólu

Erlendis má gjarnan sjá fólk sitja í skugga undir pergólu og í mörgum löndum Evrópu er algengt að setja pergólur upp á leiksvæðum til að mynda skugga eða hálfskugga yfir heitasta tímann. Hér á landi má hugsa sér að nýta pergólu til að ná sér í skuggsælan stað seinnipartinn á sólríkum dögum, lesa í bók eða slappa af. Það er gert með því að snúa bitunum á þann veg að skuggi myndist á ákveðnum tímum dags.


Suðræn stemning í garðinum


Erlendis er algengt að sjá pergólur þaktar gróðri og mynda þannig jafnvel gróðurgöng. Rómantískar, ítalskar villur koma þar sterkt upp í hugann. Þá eru sperrur og bitar yfir gangveginum sem gróðurinn getur leitað eftir eða krækt sér í. Hér á landi eru það klifurplöntur eins og skógartoppur sem sjá má fyrir sér í þessu hlutverki. Hægt er að setja grindur á hlið pergólunnar og búa þannig til tækifæri fyrir plönturnar til að vaxa upp eftir og jafnvel yfir pergóluna.


Pergóla, trépallur, skjólveggir, klifurplöntur og garðhúsgögn.
Hér eru snúrur eða vírar á einni hlið pergólunnar fyrir klifurjurtir

Pergólan í garðinum bíður upp á alls kyns lausnir fyrir þá sem hafa gaman af að skreyta og skapa stemningu í garðinum. Ef garðveisla er í uppsiglingu getur svæðið undir pergólunni verið miðpunktur, það má hengja ýmislegt í hana eins og seríur og hitara. Svo má líka hugsa sér að hengja blómapotta með hengiplöntum og annað skraut í þær. Þannig getur pergólan myndað suðræna stemningu, lengt íverustundirnar í garðinum og nýst bæði til afslöppunar og partíhalda.



Skyggt á innsýn


Pergóla, heitur pottur, trépallur, girðingar og skjólveggir.
Horft út um glugga nágranna og eins og sjá má skyggir pergólan á útsýni yfir heita pottinn

Það getur verið góð lausn að nota pergólu til að skerma fyrir innsýn í garðinn. Þar sem mögulegt er að horfa ofan í garðinn, t.d. frá nágranna á efri hæðum, getur pergólan spilað lykilhlutverk við að brjóta sjónlínur frá þessum gluggum eða svölum. Sem dæmi þá nýtur heitur pottur sem blasir við frá gluggum efri hæðar góðs af því að reist sé yfir hann pergóla. Ekki er þá lengur hægt að horfa niður í pottinn en áfram er útsýni upp í stjörnubjartan himininn.


Takk fyrir að lesa og njótið góðu stundanna í garðinum :-)





bottom of page