Kampavínsveggur: Skemmtileg nýjung fyrir garðinn

Við hjá Urban Beat erum alltaf að leita að nýjungum fyrir garðinn. Skemmtilegasta nýjungin okkar þessa dagana er kampavínsveggurinn. Við höfum verið að þróa þetta mannvirki síðustu árin og nú er enginn garður án kampavínsveggs. En hvað er kampavínsveggur? Til hvers er hann og hvernig lítur hann út?

Hugmyndin kom upp þegar ég var að vinna að hönnun þakgarðs í Stokkhólmi. Ég og sænskur kollegi minn, hann Johan, vorum að finna leiðir til að brjóta svæðið á þakinu upp. Við mátuðum meðal annars gróðurker, girðingar og skjólveggi. Þegar kom að því að útbúa skilrúm á milli svæðis sem átti að vera sérafnotareitur íbúðar og svæðis sem yrði almenningur fyrir íbúa hússins fannst okkur þurfa eitthvað með sérstökum karakter. Mannhæðarhár skjólveggur myndi bæði minnka svæðið og mynda skugga í kvöldsólinni. Þarna þurfti mannvirki sem yrði mátulega hátt og virkaði sem hluti af innréttingum beggja svæðanna.

Hér geta gestir staðið við vegginn og spjallað við grillmeistarann

Við féllumst á fallega klæddan vegg, mögulega með steinplötu á hliðina sem snéri upp. Svo fór umræðan í hvernig ætti að stilla af hæð og breidd veggjarins. Niðurstaðan var sú að hæðin væri stillt þannig að þægilegt yrði að leggja frá sér glös, kannski sérstaklega kampavínsglös. Þá sagði hann Johan samstarfsmaður minn að auðvitað væri þetta kampavínsveggur.

LED lýsing undir borðplötunni er falleg og skapar skemmtilega stemningu

Næst stilltum við breiddina þannig að platti með snittum kæmist vel fyrir. Þá var orðið partífært við kampavínsvegginn fína. Þarna yrði hægt að standa við vegginn, halla sér upp að honum, sötra kampavín og gæði sér á góðgætinu sem gestgjafinn myndi bera fram.

Það er upplagt að fá sér fordrykk við kampavínsvegginn áður en sest er að snæðingi inni í útieldhúsinu

Kampavínsveggurinn setur punktinn yfir i-ið í þessum glæsilega garði

Takk fyrir að lesa og góða skemmtun í garðveislum sumarsins :-)

Gufubaðið í garðinum

Gufusoðnir Víkingar

Þegar þú hugsar um gufubað, sérð þú fyrir þér lítinn sætan trjákofa lengst inni í skandinavískum skógi þar sem berrassað fólk af öllum kynjum situr og svitnar saman? Kannski ekki alveg, en gufuböð eru sannarlega hluti af norrænni menningu.

Finnar hafa eignað sér það að hafa fundið upp gufubaðið og meira að segja þá er sauna/sána finnskt orð. Sennilega eina finnska orðið sem allir þekkja. Gufuböð eiga sér þó langa sögu í fleiri Norðurlöndum eins og til dæmis Svíþjóð. Fyrstu norrænu gufuböðin voru líklega tekin í notkun fyrir meira en 2000 árum síðan. Þau voru á þeim tíma í holum sem voru grafnar inn í fjallshlíð, kannski svipað og torfkofarnir okkar. Það má því vel vera að víkingarnir í Skandinavíu hafi hlýjað sér í gufuböðum eftir langar kaldar siglingar. Í dag eru gufuböð orðin mun nútímalegri og það er kannski ekki skrítið að gufuböð séu vinsæl í köldum löndum. Hér á landi má finna gufuböð við flestar sundlaugar, í heilsulindum og víðar. Sumir búa svo vel að vera með gufubað heima hjá sér og er þá algengt að það sé innandyra. Gufubað getur þó verið frábær viðbót við baðsvæði garðsins og getur skapað ævintýralega stemningu í garðinum.

Vannýtt svæði garðsins fá hlutverk

Frændur okkar í Svíþjóð og Finnlandi eru mikið fyrir gufuböð, sumir vilja meina að sána sé á hverju einasta finnska heimili. Það er kannski örlítið ýkt, en það er algengt í Skandinavíu að sjá litla sæta trjákofa sem smíðaðir eru sem gufuböð. Þar er gufan oftast búin til í litlum ofnum með steinum en einnig eru til viðarkynnt gufuböð. Sánakofi í skandinavískum stíl tæki sig vel út í íslenskum bakgarði. Það er tilvalið að nýta svæði norðanmegin við hús fyrir gufubaðið þar sem ekki er þörf á sól eða skjóli. Það þarf samt að spá í tengingu við baðhergi, eða að minnsta kosti sturtu eða útisturtu. Vandamálið við frístandandi útisturtur er að lagnir eiga það til að frjósa. Það má leysa með því að hafa sturtuna á útvegg íbúðarhússins, eða smáhýsis, þá mögulega norðurveggnum. Áttu sumarbústað sem stendur við stöðuvatn eða litla á? Byggðu lítinn sánakofa og þá getur þú hoppað út í ískalt vatnið á milli gufubaða. Heit og köld böð til skiptis eru sögð frábærlega holl fyrir blóðrásina. Besti parturinn er þó að það bíður upp á að monta sig af víkingskap sínum við vini og kunningja.

Gufubað sem hluti af baðsvæði

Í görðum þar sem nú þegar er skipulagt baðsvæði er gufubað frábær viðbót. Heitur og kaldur pottur og smáhýsi sem rúmar gufubað, sturtu og litla setustofu, hversu fullkomið? Ég hugsa að ég myndi eyða meiri tíma úti í garði en inni í húsi. Sé smáhýsið ekki stærra en 15 fm og staðsett þrjá metra frá bæði húsi og lóðarmörkum, þá þarf ekki einu sinni að sækja um byggingarleyfi fyrir því. Það má þó tengja bæði rafmagn og vatnsleiðslur í smáhýsið og því hægt að koma þessu öllu saman fyrir þar. Vatn fyrir sturtuna og rafmagn fyrir hitara í setustofuna. Það má ekki gleyma því að flott baðsvæði getur aukið verðmæti hússins. Garðurinn telst líka til þeirra fermetra sem við eigum en það er allt of algengt að þeir nýtist ekki nema örfáa daga á ári.

Hönnun gufubaðsins - sultuslakur Tolkien

Sánatunnur og sánahús eru tvær útgáfur af gufuböðum sem hægt er að kaupa tilbúin hjá Funa, www.funi.is, og á www.sauna.is. Þessi tvö fyrirtæki bjóða upp á alls kyns fallega hönnun og ég mæli með að skoða myndirnar á heimasíðunum. Við frágang í kringum gufubaðið eru líka ýmsir frumlegir möguleikar í boði. Til dæmis er hægt að nota sánatunnu og moka yfir hana til þess að búa til hobbitaholu. Það þarf bara að passa að strompurinn standi upp úr. Þessi hönnun líkist eflaust upprunalegu norrænu gufuböðunum sem voru grafin inn í fjallshlíð. Það er vitað að Tolkien fékk ýmislegt lánað úr norrænni trú og menningu þegar hann skrifaði heiminn þar sem hobbitarnir búa. Hver veit nema að hugmyndin að hobbitaholunum hafi kviknað þegar Tolkien sat sultuslakur í sænsku eða finnsku gufubaði og lét sig dreyma um Víkinga.

Við hönnun gufubaðsins er líka gott að spá í hvar gluggi gufubaðsins er staðsettur. Bæði er gaman að hafa fallegt útskýni úr gufubaðinu og svo getur lýsingin inni í gufubaðinu varpað ævintýraljóma á umhverfið. Þá gæti verið gott að skipuleggja svæðið með það í huga.

Ævintýrin enn gerast

Mynd af síðu Sauna.is / Tækjatækni ehf

Gufubað getur verið góð leið til að nýta hluta garðsins sem ekki var í notkun áður. Sé það staðsett við uppsprettu á köldu vatni, hvort sem það er kaldur pottur eða náttúrulegt vatn, gefur það möguleika á að styrkja æðakerfið. Ekkert baðsvæði eða smáhýsi er fullkomnað án gufubaðs. Ættum við að taka nágranna okkar í Skandinavíu til fyrirmyndar og stefna á sána á hvert heimili hér á landi? Finnar áttuðu sig á því hversu mikil snilld gufuböð eru fyrir 2000 árum síðan. Einhvern veginn þurfti að halda hita í Víkingunum. Hvort þau hafi spilað eitthvert hlutverk í því að skapa ævintýraheim Tolkiens er hans að svara fyrir en það er skemmtilegt að leyfa sér að trúa því. Að minnsta kosti getur rétt hönnun gufubaðs hjálpað þér að skapa þinn eigin ævintýraheim í bakgarðinum heima.

Takk fyrir að lesa :-)

Garður íþróttaiðkandans

Í garðinum er hægt að útbúa draumaaðstöðu fyrir íþróttafólk og þeirra fjölskyldu. Það eru ekki allir sem vilja bara liggja og slaka á í garðinum sínum. Sumir skemmta sér best þegar þeir eru á fullri ferð og vilja helst eyða frítímanum í alls konar íþróttir og leiki. Fullorðnir jafnt sem börn gætu nýtt sér það að hafa möguleika á að stunda boltaleiki, risaútiskák, klifursport og margt fleira sér til skemmtunar. Aðrir eru kannski á fullu í alvöru æfingarprógrammi, stunda crossfit af krafti eða eru að undirbúa þátttöku í næsta Reykjavíkurmaraþoni. Svo eru það þeir sem stunda reglulega líkamsrækt heilsunnar vegna en finnst of mikill tími fara í það að keyra í og úr ræktinni. Hægt er að hanna allan garðinn utan um íþróttaiðkun eða tileinka ákveðin svæði af honum áhugamálum garðeiganda. Utandyraíþróttir geta verið allt frá sveittum körfuboltaleik og yfir í afslappað pútt eða skák. Til þess að geta stundað sína uppáhaldsíþrótt í garðinum er misjafnt hvað fólk þarf að hafa. Hér eru nokkrar leiðir til þess að koma íþróttunum að í garðinum.

Íþróttavöllur í garðinum

Það eru margar leiðir til þess að búa til íþróttavöll í garðinum og misjafnt hversu mikið púður er lagt í það. Sumir þurfa einfaldlega sléttan grasbala því hann má nota í svo margt. Þar er hægt að fara í leiki eins og stórfiskaleik og fallna spýtu eða stilla upp fyrir kubb og krokket. Lítil færanleg mörk breyta grasinu í fínasta fótboltavöll og svo má vera með körfuboltakörfu á hjólum fyrir leiki sem ekki þarf að drippla í, eins og til dæmis asna. Alvöru körfuboltavelli má líka útfæra í einkagarði. Malbik er algengasta undirlagið fyrir þá því það er ódýrt og mýkra en steypa og hellur. Fyrir suma dugir að hafa eina körfu í innkeyrslunni til þess að eiga þar margar sveittar en skemmtilegar stundir. Það er þó líka hægt að nota tartan með mjög þéttu undirlagi og útbúa heilan völl með tveimur körfum. Gervigras hefur vaxið mikið í vinsældum nýlega enda hafa gæðin á því breyst mikið undanfarin tvö ár eða svo. Það er alveg tilvalið fyrir pútt- eða minigolfvöll.

Græjur og dót

Það eru alls konar skemmtilegar græjur og dót sem hægt er að fá sér í garðinn sem þarf ekki endilega að nota heilan völl undir. Trampólín geta haft ofan af fyrir börnum heilu dagana en þau má líka nota í fantagóða líkamsrækt. Hægt er að fella trampólín niður í gras, gervigras, tartan, pall eða stétt. Almenningsæfingatæki hafa verið að skjóta upp kollinum um allan bæ í Reykjavík og þess konar tækjum má líka koma fyrir í einkagarði. Upphífingar taka á öllum vöðvum líkamans og þeim sem stunda þær af krafti er lofað magavöðvum fyrir allan peninginn. Það er hægt að smíða grind með misháum upphífingarstöngum sem svo getur líka virkað sem klifurgrind. Þeir sem elska að klifra geta líka reist sér alvöru klifurvegg. Skák er líka íþrótt og þeir sem eru fyrir hugarleikfimina geta fengið sér risaútiskák.

Þitt eigið sporthús

Smáhýsi þurfa ekki byggingarleyfi ef þau uppfylla kröfur Mannvirkjastofnunar um að vera þrjá metra frá lóðarmörkum og húsi. Þau mega vera allt að 15 fermetrar og það má tengja rafmagn og vatnsleiðslur. Smáhýsi af þessu tagi getur þú breytt í þitt eigið sporthús með hlaupabretti, æfingarhjóli, róðravél, lyftingabekk og ketilbjöllum. YouTube er stútfullt af góðum æfingamyndböndum svo það gæti verið gott að hafa flatskjá á veggnum. Það er líka alveg nauðsynlegt að vera með góða hátalara og græjur til þess að spila hressa tónlist á meðan maður æfir. Vatnsleiðslurnar má nota til þess að hafa krana með ísköldu vatni, sturtuklefa og jafnvel gufubað til þess að mýkja vöðvana eftir æfingar. Svo er pláss til þess að hafa aðstöðu til þess að skipta um föt. Utan á smáhýsinu má svo vera með skyggni sem myndar svæði sem hægt er að nota fyrir allskonar æfingar, jóga eða crossfit, og til að teygja eftir útihlaup. Jafnvel má koma fyrir stólum þar sem áhorfendur geta setið með drykk í hönd og dæmt boltaleikinn sem fer fram á grasflötinni. Fyrir veiðimanninn sem er staðsettur nálægt veiðisvæðum, til dæmis í sumarbústað, er hægt að nota smáhýsi sem veiðikofa. Þar er hægt að geyma veiðigræjurnar, skipta í og úr skítugum veiðigalla og hnýta flugur.

Eftir hamaganginn þarf að kæla sig niður

Eftir útihlaup og annan hamagang er gott að skella sér í kaldan pott til að kæla sig niður. Sjósund og kaldir pottar njóta sívaxandi vinsælda. Hvort sem þú hefur lagt í það að prófa sjósund eða ekki þá hefur þú örugglega heyrt af því hvað kaldur pottur er frábær fyrir heilsuna. Þeir geta staðið einir og sér en eru líka flott viðbót við baðsvæði með heitum potti eða við hliðina á smáhýsi með gufubaði. Það er nefnilega talið mjög gott fyrir blóðrásina að stunda heit og köld böð til skiptis. Á baðsvæðinu má líka skoða að setja upp útisturtu fyrir íþróttafólkið. Fyrir þá sem hafa nóg pláss er ekki út úr myndinni að steypa sundlaug sem hægt er að æfa í. Hún þyrfti að vera tveir til þrír metrar að breidd og fimmtán metrar að lengd til þess að nýtast í sundæfingar.

Lokaorð

Hvaða íþrótt það er sem þú stundar, þá er ljóst að möguleikinn á að stunda hana í þínum eigin garði er til staðar. Nema kannski ef þú stundar fallhlífarstökk eða brimbretti. Sértu meira fyrir boltaleiki og hefðbundnari líkamsrækt þá er ekki vitlaust að skoða það hvernig best er að hanna garðinn þinn með það í huga. Komdu golffélögunum á óvart með óaðfinnanlegum púttleik eftir allar æfingarnar í garðinum. Komdu þér í frábært form eða viðhaltu því sem þú ert nú þegar í í þinni eigin einkalíkamsræktarstöð. Bjóddu félögunum yfir í körfuboltaleik sem endar svo með köldum bjór undir skyggninu. Kenndu krökkunum skák á útiskákvelli eða leyfðu þeim að losna við aukaorkuna á trampólíni. Fólk á öllum aldri getur sameinast í skemmtilegu leikjum eins og kubb. Endaðu svo daginn á böðum í köldum potti á milli þess sem þú hlýjar þér í gufubaði.

Góða skemmtun og takk fyrir að lesa :-)